Opis projektu

Bart Sobczyk Projekt

Cel badań

Głównym celem niniejszego projektu jest poszerzenie wiedzy na temat mechanizmów leżących u podłoża treningów poznawczych. Treningi poznawcze są obecne w literaturze naukowej przede wszystkim w dwóch kontekstach: treningów pamięci roboczej oraz treningów z wykorzystaniem gier wideo. Treningi pamięci roboczej opierają się zazwyczaj na zadaniach takich jak N-wstecz i mają na celu wyćwiczenie wąskiego zakresu podstawowych funkcji wykonawczych, co w rezultacie ma wpłynąć na poprawę szerszej gamy funkcji poznawczych, w tym inteligencji płynnej. Treningi wykorzystujące gry wideo opierają się na popularnych grach w celu ćwiczenia szerokiego zakresu funkcji poznawczych, w szczególności przerzutności uwagi czy kontroli poznawczej.

Chociaż badania w tych dziedzinach zdecydowanie pokazują, że poprawa funkcji poznawczych poprzez trening jest możliwa, to jednak wciąż nieznane są leżące u jej podłoża czynniki motywacyjne, poznawcze oraz psychofizjologiczne. Znajduje to swoje odzwierciedlenie w tym, że badania w obu obszarach napotykają nie tylko na trudność w uzyskaniu spójnych i powtarzalnych rezultatów ale przede wszystkim nie są w stanie tych wyników wyjaśnić. Podstawowym mankamentem badań z użyciem treningów pamięci roboczej jest brak poprawy poza trenowaną umiejętnością, natomiast w badaniach z grami video niespójność wyników i brak ich teoretycznego uzasadnienia.

W obydwu nurtach dotychczasowe badania skupiały się na zaprezentowaniu możliwości poprawy funkcjonowania intelektualnego a zaniedbywały próby zrozumienia podstaw jej występowania. Choć trend ten zaczyna się przesuwać w kierunku badań podstawowych, wciąż brakuje badań o szerokim zakresie, których celem byłoby zrozumienie psychologicznych oraz psychofizjologicznych mechanizmów prowadzących do poprawy poznawczej. To właśnie ma na celu ten projekt, poprzez serię ściśle kontrolowanych badań treningowych z wykorzystaniem zarówno treningów pamięci roboczej, jak i implementacji gier video do treningu funkcji wykonawczych.

Poprzez manipulację czynnikami motywacyjnymi oraz monitorowanie precyzyjnie dobranych mediatorów potencjalnej poprawy notowanej po treningu, wyniki projektu mogą służyć za podstawę przyszłych badań prowadzących do opracowana skuteczniejszych form treningów poznawczych.

Metoda badawcza

W ramach projektu zostaną przeprowadzone dwie serie badań. Seria I ukierunkowana będzie na identyfikację kluczowych behawioralnych, motywacyjnych oraz psychofizjologicznych czynników zmian poznawczych obserwowanych w klasycznej wersji treningu pamięci roboczej, w porównaniu do jego wersji „grywalizowanej”. W celu zbadania znaczenia czynników motywacyjnych scenariusz treningu w wersji „grywalizowanej” zostanie zmodyfikowany poprzez wprowadzenie do zadania podwójnego N-wstecz elementów wykorzystywanych w grach video, czyli stworzenie wzbogaconej wersji zadania w porównaniu do wersji oryginalnej.

Badanie II z kolei porównywać będzie dwie wersje gry video: jedno- i dwuosobową. Zmienne zależne oraz mediatory i moderatory będą identyczne w obu badaniach, dając możliwość precyzyjnego ustalenia mechanizmów poznawczych i zmian neuroplastycznych (oszacowanych za pomocą EEG) leżących u podstaw obserwowanej poprawy w każdym modelu interwencyjnym (trening i granie).

Wpływ rezultatów

Odpowiedź na podstawowe pytania wskazane w tym projekcie wpisuje się logicznie w postęp badań nad treningami poznawczymi, a ponadto dąży do rozwiązania zasadniczych problemów naukowych obecnych w tej dziedzinie. Podczas gdy obecne badania zaczynają zmierzać w kierunku zbliżonym do obszaru tego badania, proponowane tutaj rozwiązanie jest unikatowe, ponieważ wciąż jest brak syntezy wiedzy z tych dwóch równoległych (ale oddzielnie się rozwijających) dziedzin.

Będzie to pierwsze badanie treningowe tego typu, a wyniki mają szansę posłużyć za katalizator dla przyszłych badań. Ponieważ projekt ten ma na celu zrozumienie tego, co sprawia, że trening poznawczy przynosi sukces w postaci poprawy funkcjonowania intelektualnego, potencjalny wpływ rezultatów projektu na rozwój dziedziny jest trudny do przecenienia. Poprawa poznawcza jest nie tylko istotna dla przeciętnego człowieka szukającego pobudzenia funkcjonowania mózgu, ale możliwość poprawy kluczowych funkcji poznawczych może mieć wielkie znaczenie dla neurorehabilitacji. Pacjenci z zaburzeniami funkcjonowania poznawczego (niezależnie od przyczyn) mogą odnieść korzyści z efektywnej i prawidłowo ukierunkowanej rehabilitacji zaburzeń funkcji wykonawczych i uwagowych. Ponadto takie działania mogą być niezwykle korzystne dla badań nad poznawczym starzeniem się. Zmiany poznawcze związane z wiekiem są często ściśle związane z brakami w pamięci roboczej oraz w szybkości percepcji/przetwarzania, tych samych funkcjach, które najczęściej wymieniane są jako wykazujące poprawę poprzez trening.

Podziel sie!